Borsuk
(Meles meles)
Borsuk
jest silnej budowy. Głowę ma trochę nieproporcjonalną w stosunku do
ciała - małą, długą i wąską, oczy i uszy małe, szyję grubą,
nogi krótkie, mocne, dostosowane do kopania nor. Szczecina borsuka
jest siwopopielata z domieszką czarnego, długa, błyszcząca. Głowa
prawie biała z czarnymi pasmami po bokach, ciągnącymi się od nosa
poprzez oczy i uszy do przedniej części barków, obrzeża uszu, białe.
Łapy, pierś i kark od spodu czarne. Ogon krótki (kita) zakończony
kiścią, łapy zakończone pięcioma palcami i długimi pazurami.
Borsuk ma długość do około 90 cm, wysokość do 30 cm, masę 15-20
kg (czasami więcej). W okolicy odbytu borsuk ma gruczoł zapachowy.
W jakich warunkach terenowych przebywa borsuk?
Borsuk
występuje Na terenie całej Polski. Za ostoję obiera okolice lesiste, w szczególności
lasy mieszane i liściaste otoczone urodzajnymi polami.
Czym
żywi się borsuk?
Borsuk
jest wszystkożerny. Główne jego pożywienie to korzonki, grzyby, żołędzie,
ślimaki, dżdżownice oraz wszelkiego rodzaju owady i ich larwy. Zjada
także młode króliki, zające, ptaki i jaja ptasie, jak również
marchew, buraki, wszelkie owoce i jagody. Ogólnie borsuk jest zwierzęciem
pożytecznym dla gospodarki leśnej, ale tam, gdzie występuje bażant,
jarząbek, cietrzew lub głuszec, wyrządza duże szkody, niszcząc
gniazda tych ptaków. Porusza się powoli i ociężale, dlatego właśnie
na ogół dla zdrowej zwierzyny nie przedstawia żadnego niebezpieczeństwa.
Żeruje tylko w nocy, zapuszczając się daleko od swej nory.
Kiedy
jest rozmnoża borsuków?
Cieczka
borsuków odbywa się w lipcu - sierpniu. W tym czasie psy toczą ze
sobą walki o kilkudniowy pobyt w norze suki. Po tym okresie suka wypędza
psa z nory. Ciąża u borsuka trwa 30-32 tygodnie. Jest to tzw. ciąża
przedłużona, gdyż w pierwszym okresie, podobnie jak u sarny, płód
prawie nie rozwija się. Faktyczny rozwój płodu następuje dopiero w
zimie, a więc w końcowym okresie ciąży. Suka pomiata w drugiej połowie
lutego, w marcu lub początku kwietnia 3 do 5 młodych, które przez
okres 30 dni są ślepe. Pomiot następuje w obszernej i ciepłej
komorze nory (100 X 150 cm) dobrze wysłanej liśćmi, mchem i trawą.
Suka borsuka rodzi co drugi rok, gdyż wyczerpana odchowywaniem młodych
nie co roku przechodzi cieczkę. Młode żywią się początkowo
(przez miesiąca) tylko mlekiem matki, potem matka znosi im już właściwy
żer, a następnie wychodzą nawet w ciągu dnia w pobliże swej nory
w poszukiwaniu żeru i dla zabawy w słońcu. W ciągu paru miesięcy
stopniowo przechodzą na nocne życie i opuszczają norę matki.
Jaki
jest tryb życia borsuka?
Borsuk
prowadzi życie nocne, dzień przesiaduje w norze, a właściwie w
komorze nory. Nora jest bardzo czysta w odróżnieniu od nory lisiej.
To zamiłowanie do czystości zmusza niejednokrotnie borsuka do
opuszczenia swej nory na skutek wprowadzenia się do niej lisa. Na
okres zimy borsuk zabezpiecza norę przed zimnem przez częściowe lub
całkowite zatykanie niektórych wlotów. Borsuk żyje samotnie, tzn.
każda sztuka oddzielnie, z wyjątkiem okresu cieczki. Z innymi zwierzętami
pozostaje w zgodnym współżyciu. Z nastaniem mrozów borsuk zasypia
w norze. Zimowy sen borsuka nie trwa jednak jednostajnie, gdyż w
dniach ocieplenia, a czasem nawet w czasie mrozów, w końcu grudnia
lub na początku stycznia, budzi się i wychodzi z nory, by zaspokoić
pragnienie lub coś złowić. Potem znowu zasypia, by w końcu
stycznia lub na początku lutego przerwać sen i w ciągu paru dni żerować.
W czasie zimowego snu borsuk żyje nagromadzonym w organizmie tłuszczem
i przez to traci dużo na wadze (do 7 kg). Borsuk wszystkie nieczystości
z nory wyrzuca na zewnątrz, a swoje odchody zakopuje w pobliżu nory
w małych dołkach, gdzie potem żyją chrząszcze, które następnie
borsuk zjada. Borsuk chodzi stale jednymi ścieżkami i dlatego łatwo
jest odróżnić norę lisią od borsuczej, gdyż do nory lisiej
prowadzi kilka wyraźnych ścieżek, a tropy borsuka - ze względu na
jego ciężar - są bardziej widoczne od lisich. Tropy borsuka są
charakterystyczne, dają podłużny, szeroki w palcach i wąski w
miejscu pięty odcisk, a ponadto w tropie widoczne jest odciśnięcie
pięciu palców zakończonych długimi pazurami.
Borsuk
na ogół ma łagodne usposobienie, ale jeśli jest ranny, czasami
atakuje człowieka dość natarczywie.