:: KUROPATWA  (Perdix perdix) ::

 

      
Kuropatwa  (Perdix perdix)

Kuropatwa ma na czole, wokół oczu i podgardlu upierzenie rdzawoczerwone. Grzbiet i skrzydła z wierzchu brązowo-szare z czarnymi, popielatymi i rdzawymi znakami. Podbrzusze i szyja popielata, marmurkowana. Na piersiach, na brudnobiałym tle, kasztanowo-brązowa plama, która u kogutów i bardzo starych kur ma kształt podkowy otwartej do dołu. Dziób krótki niebieskawo-szary. Kuropatwa ma długość około 30 cm, w rym ogon 8 cm, rozpiętość skrzydeł około 45 cm i masę około 0,4 kg.

 

Jak odróżnić koguta od kury?

Kogut ma na piersiach kasztanowo-brązową podkowę otwartą do dołu, kura zaś tylko białą plamę, aczkolwiek zdarzają się też okazy z niewyraźną podkową lub rdzawą plamą (stare lub jałowe). Cechą, która pozwala odróżnić płeć, jest upierzenie skrzydeł od góry: kogut ma pióra rdzawo-brązowe z czarną plamą i jednym bledszym paskiem wzdłuż stosiny; kura zaś nie ma tych plam, ale ma na piórkach kilka rdzawych lub płowych poprzecznych pasków.

Jak odróżnić kuropatwę młodą od starej?

Cieki: młode - żółtawe (do pierwszej zimy), stare - niebieskawo-szare (sine).

Dziób: młode - czarny, stare – sino-szary.

Upierzenie głowy: młode - ciemnoszare, stare ciemnobrązowe.

Obrzeże oczu: młode – niebiesko-siwe, stare - czerwone ciemno cętkowane.

Lotki: młode - szpiczaste, stare - okrągłe.

 W jakich warunkach terenowych przebywa kuropatwa?

Kuropatwa bytuje najchętniej na suchych polach uprawnych przeplatanych krzakami, kamionkami lub małymi laskami, które dają schronienie przed drapieżnikami skrzydlatymi i w czasie zawiei śnieżnych. W terenie pagórkowatym przebywają zawsze na polach niżej położonych. Wczesną jesienią kuropatwy najczęściej przebywają w ziemniaczyskach lub buraczyskach, w październiku - w łubinach, seradeli, w niskich zagajnikach, krzakach i na łąkach.



  Jaki jest tryb życia kuropatw?

Kuropatwy, z wyjątkiem okresu lęgów, żyją gromadnie. Stado tworzy zwykle para starek i młode, a więc jedna rodzina. Zwykle stado prowadzi stara kura, a nad bezpieczeństwem stada czuwa kogut. Jego to głowę widać, gdy stado żeruje albo przylega do ziemi w razie niebezpieczeństwa. Czasem późną jesienią 2 lub 3 gniazda łączą się w jedno stado. Są to ptaki osiadłe i bardzo przywiązane do obranego miejsca. Dlatego też w zasadzie od wiosny do jesieni, a nawet w zimie można je spotkać stale w tym samym miejscu.

Kuropatwy żerują w dzień. Rano z brzaskiem dnia poćwierkują: kogut - czrirrap, a kura - czrirrit, potem kilkakrotnie przelatują z miejsca na miejsce, a następnie zapadają na żer i tam pozostają przez cały dzień, chyba że zostaną spłoszone przez psa lub człowieka. Nad wieczorem znowu odzywają się i potem przelatują na nocny zapad. Ranne przeloty mają dla myśliwego szczególne znaczenie, gdyż obserwując je można ustalić, gdzie w ciągu dnia odnaleźć kuropatwy.

Zimą w czasie dużych śniegów kuropatwy zbliżają się do zabudowań gospodarczych lub w celu zdobycia żeru z końskich odchodów siedzą w pobliżu dróg, którymi. jeżdżą pojazdy konne. Kuropatwa cieknie bardzo szybko.

Czym żywi się kuropatwa?

Kuropatwa żywi się głównie nasionami chwastów, traw i ziół, ziarnem zbóż, jagodami krzewów, a ponadto owadami, chrząszczami, gąsienicami i muchami. Kuropatwy jedzą również zieleninę, a więc pączki ziół i traw, małe listki, kapustę i koniczynę. Ziarno prosa, konopi, tatarki i pszenicy jest ich przysmakiem. Bardzo młode kuropatwy żywią się przede wszystkim owadami. W zimie kuropatwy żyją oziminami zbóż.

 

 

Gdzie i kiedy odbywają się lęgi kuropatw?

W końcu zimy (luty-marzec) stada kuropatw rozbijają się na pary, które obierają sobie rewir bytowania i tej ostoi bronią przed inną parą. W maju-czerwcu kura składa 10-15 jaj, a czasem więcej, w gnieździe na ziemi, na które wyszukuje małe wgłębienie, najczęściej na łące lub w polu zasianym koniczyną, rzepakiem, zbożem lub mieszanką, a następnie wyściela je trawą. Młode kury znoszą więcej jaj, a stare mniej. Również po zniszczeniu pierwszego gniazda kury znoszą jaja jeszcze raz, ale wtedy już mniej, 6-8 sztuk. Wysiadywanie trwa 24-25 dni. Jaja są koloru oliwkowo-brunatnego. Zarówno kura, jak i kogut są troskliwymi rodzicami w wychowywaniu młodych. W okresie wysiadywania matka pozostaje na gnieździe bardzo wytrwale i często traci życie pod kosą żniwiarzy. Młode kuropatwy mają pierwsze upierzenie popielate o zielonkawym odcieniu i stąd ich nazwa “zielonki". Na początku sierpnia zaczynają się pierzyć i w tym czasie wypadają im środkowe pióra sterówek (pióra ogona) nadając ogonowi kształt widełek. Młode w tym okresie noszą nazwę “widłówki". Po całkowitym wypierzeniu się, kiedy otrzymają już upierzenie dojrzałej kury, nazywa się je “farbówkami". Pełną dojrzałość osiągają po 5-6 miesiącach.

 

  Czapla jest ptakiem łownym z okresem ochronnym.

 


 

 

  Do pobrania  - "Komputerowy słownik gwary łowieckiej"  
       

 

 

Strona główna

 

osób odwiedziło strony tego serwisu

 © 2001-2013 Ryszard Łosiniecki