:: ŁOŚ  (Alces alces) ::

 

     
Łoś  (Alces alces)

Łoś jest największą żyjącą w Polsce zwierzyną płową. Łoś-byk osiąga masę 300-400 kg. Ma poroże (rosochy) w postaci tyk z długimi odnogami (badylarz) lub w kształcie łopat z krótszymi odnogami zwanymi pasynkami (łopatacz). U nas częstszą formą poroża są badyle. Rosochy łosia odrastają z głowy na boki, a nie do góry jak u jelenia. Łoś-klempa osiąga masę 250-300 kg. Suknia łosia jest jednolicie ciemnobrązowa, wzdłuż grzbietu pręga czasami prawie czarna, nogi (badyle) białe. Łeb ma wąski, długi z dużą opadającą górną wargą. Pod łbem na szyi ma narośl tłuszczową z długim czarnym włosem, tzw. brodę. Ma krótki ogon (kwiat), długości 10-15 cm. Racice łosia są podłużne, lekko zaokrąglone. Raciczki pozostawiają ślad w czasie biegu łosia lub chodu po miękkim podłożu. Łosie nie są płochliwe, chodzą wolnym, spokojnym krokiem, mają słabszy wzrok i słuch, natomiast dobry węch.

 

W jakim środowisku żyje łoś?

Łoś żyje najchętniej w terenie podmokłym, zarośniętym drzewami i krzewami. Utrzymuje się również w lesie z dostępem do podmokłych łąk lub zbiorników wody. Mimo swej masy z łatwością porusza się nawet po gruncie bagnistym, brodzi po mokradłach i dobrze pływa. Łosie żyją pojedynczo lub w małych, rodzinnych chmarach po kilka sztuk. Często taką chmarę tworzy klempa z łoszakami również ubiegłorocznymi. Byki tworzą osobne chmary. Łosie w zimie zwykle trzymają się swoich ostoi, ale na wiosnę i w jesieni przemierzają nieraz dalekie odległości, w szczególności młode sztuki. Takie wędrówki łosi-byków zdarzają się głównie w okresie bukowiska (rui).

 

Czym żywi się łoś?

Łoś żywi się młodymi pędami drzew i krzewów, korą z miękkich drzew, roślinami wodnymi, ziołami, a także zbożem. Lubianą przez łosie karmę stanowią gałęzie wierzby, dębu, klonu, brzozy, jarzębiny, jałowca i kruszyny, a także sosny; natomiast niezbyt chętnie łosie jedzą gałęzie świerku, modrzewia i leszczyny.

 

 Jak przebiega ruja u łosia?

Ruja (bukowisko) odbywa się we wrześniu i pierwszej połowie października. W okresie rui przy byku jest zwykle jedna klempa. W tym czasie łosic-byki wydają głos zwany stękaniem. Klempa cieli się w maju lub w czerwcu, a więc po 8 miesiącach ciąży. Klempa rodzi zwykle I lub 2 łoszaki. Łoszaki w pierwszym okresie są wyjątkowo niezgrabne (b. długie nogi, krótki tułów i ruchy pokraczne) i nieporadne, ale po kilku tygodniach już dobrze sobie radzą i szybko rozwijają się fizycznie.

 


  Jak łoś-byk kształtuje swoje poroże?

Łoś, tak jak inna zwierzyna płowa, buduje co roku nowe poroże, nawet takie rekordowe, którego masa wynosi 20 kg, a rozłoga 1,5 m. Pierwsze poroże zaczyna budować w 8-9 miesiącu, które wyciera ze scypułu na początku września. Poroże to zrzuca w styczniu-lutym. Drugie poroże zaczyna budować w kwietniu-maju, wyciera ze scypułu w sierpniu. Poroże to ma kształt zwykle widłaka lub szóstaka, zrzuca je na przełomie grudnia-stycznia. Trzecie poroże ma kształt szóstaka lub ósmaka, zrzuca je w grudniu. Regułą jest, że byki im starsze, tym wcześniej kończą budowę poroża (lipiec) wcześniej je zrzucają. Stare byki nawet w listopadzie. Wśród naszych łosi przeważają badylarze, których poroże nawet u starych byków może mieć kształt ósmaka.



 Schematyczny rozwój poroża łosia:

A łopatacza
B badylarza

 

  

  Po czym poznaje się obecność łosi w łowisku?

Łoś jest zwierzyną, która lubi przechodzić z miejsca na miejsce. Każdorazowo pozostaje w miejscu zalegania przez kilka lub kilkanaście dni i potem przechodzi w inne miejsce, czasami dość odległe od poprzedniego. Łoś swoją obecność w łowisku zaznacza przede wszystkim zgryzami czubków drzew. Jeśli nie może sięgnąć wysoko, to przygina drzewko swoim ciałem, biorąc je między przednie badyle. Często łamie przy tym pień drzewka. Odciski racic łosia są podobne w kształcie do odcisków sarny, oczywiście wielokrotnie większe, ale niepodobne do odcisków jelenia, którego tropy są owalne. Tropy łosia są wielkości odcisków racic krowy, są jednak od nich węższe.


 

   Jak wygląda trop łosia?

Odciski szpil łoś pozostawia tylko wtedy, gdy idzie kłusem. Tropy przednich i tylnych badyli łosia pokrywają się. Łoś, w odróżnieniu od innej zwierzyny płowej, chodzi skroczem, tzn. równocześnie prawymi lub lewymi badylami do przodu.

 

 


 

 

Quiz dotyczący łosia

 


  Do pobrania  - "Komputerowy słownik gwary łowieckiej"  
       

 

 

 

Strona główna

 

osób odwiedziło strony tego serwisy

 © 2001-2013 Ryszard Łosiniecki